Dé onderwijsdagen 2010 – dag 1


Elk jaar organiseren SURF en Kennisnet in Nederland ‘Dé Onderwijsdagen’, een tweedaagse conferentie over ICT in het onderwijs. Naast een aantal gerenommeerde buitenlandse sprekers zijn er tal van presentaties door mensen uit het werkveld waarin toepassingen of methoden gedemonstreerd worden van basis- tot hoger onderwijs. Het was voor mij de eerste keer dat ik ernaartoe ging, en ik moet zeggen, het was de moeite. De conferentie heeft m.i. een prachtige opzet door elke dag te starten en te eindigen met een keynote en daartussen de parallelsessies over diverse onderwerpen. Het geheel is tip-top georganiseerd. De koffiepauzes en de lunch verlopen uitermate vlot. Slechts één minpunt voor mij, het gebrekkige draadloze netwerk. Misschien ben ik vorig jaar op Educause wel heel erg verwend geweest, maar toch vind ik dat een congres met ICTO als thema in staat moet zijn om probleemloos en vlot WIFI te voorzien.

Keynote door Curtis Johnson, Disrupting Class

Johnson is senior partner bij Education Evolving, een onderwijsbeleidsorgaan in de USA en co-auteur van het boek ‘Disrupting Class’ waarin een lans gebroken wordt voor gepersonaliseerd leren, leren waarin de lerende dus werkelijk centraal staat en waarbij ICT een cruciale rol speelt.

Johnson vertrekt van de stelling dat we het ons niet langer kunnen permitteren om in het onderwijs de helft van de kinderen te verliezen. Tot nog toe volstond het voor het onderwijs om ervoor te zorgen dat iedereen toegang kreeg tot onderwijs, d.w.z. elk kind moet in de mogelijkheid zijn om goed onderwijs te volgen. Maar het is niet omdat de mogelijkheid geschapen wordt, dat men er ook gebruik van maakt. Lange tijd was de enige verplichting om goed onderwijs beschikbaar te maken voor iedereen. Die verwachting is in de laatste 10-20 jaar verschoven naar dat elke jongere moet voorbereid zijn op de economie en maatschappij waarin hij leeft. We moeten de kinderen bereiken die we nu verliezen. Volgens hem verliezen we zo’n 20 à 30% van de leerlingen omdat ze niet passen in het huidige onderwijs en nog eens een 5 à 10% die zeer intelligent en competent zijn maar voor wie school saai en rigide is en afgesneden van de echte wereld die ze kennen. Volgens hem is de ontwrichtende innovatie die hij voorstelt in zijn boek Disruptive Class, in staat om de leerlingen die we nu verliezen wel te bereiken.

Wat is ontwrichtende innovatie?
Hij illustreert dit aan de hand van voorbeelden van innovaties in de bedrijfswereld, zoals bijvoorbeeld de fotografie. Jarenlang was er de gestage verbetering van camera’s totdat digitale fotografie op de proppen kwam. Digitale fotografie was een ontwrichtende innovatie waardoor bijna alle grote spelers op de fotografiemarkt ten onder gingen.
Een ander voorbeeld is de telecommunicatie-sector. Denk aan de klassieke telefoons. Totdat de mobiele telefoon opkwam.
Hij besluit: ontwrichtende innovatie kent een voorspelbaar pad, ongeacht de industrie.

Het begint met de introductie van een product dat niet erg goed is.
Het 2e kenmerk is dat ze zo goed als altijd steeds beter worden en op die manier toch een bedreiging vormen voor de dominante spelers die de nieuwkomers eerst niet als een bedreiging zagen. De reden: ze maken dingen goedkoper, passender en gebruiksvriendelijker.
Het 3e kenmerk is dat ze tussenpersonen uitschakelen. Bv. geen operatoren meer nodig bij de telefoons, door online bankieren geen loketten meer nodig, door e-mail en sms wordt het postkantoor overbodig.
Maar, het oude verdwijnt niet, het verschuift naar een ander doel.

Wat nu met scholen? Johnson zegt dat het huidige onderwijs compleet vervreemd is van de realiteit van de 21e eeuw.

In de vorige eeuw was kennis nog schaars, nu is informatie en kennis overal beschikbaar. Het punt is nu om die informatie te kunnen integreren en er weten mee om te gaan. De kinderen van vandaag zijn het gewoon om kennis te integreren. Ze pikken vanalles op, leggen connecties, mixen het en bewerken het. Als je naar onze scholen kijkt dan lijkt het allemaal te draaien om prestatie. Kinderen moeten beter presteren en worden overeenkomstig beloond of bestraft. Nochtans is motivatie het enige waarop deze generatie zal reageren: “If these kids do want to learn, we could not stop them. And if they don’t want to learn, we can’t make them.”
Wat we moeten doen, is die motivatie aanspreken.
Het huidge onderwijs is zo opgezet alsof alle leerlingen hetzelfde zijn en gelijk kunnen behandeld worden, ondanks dat men vanuit onderzoek weet dat er verschillende intelligenties zijn, verschillende leerstijlen en dat kinderen leren op verschillend tempo. Toch moeten ze in ons onderwijs allemaal op hetzelfde moment hetzelfde leren op dezelfde manier en op hetzelfde tempo.
Johnson gaat tekeer tegen de standaardisatie in het huidige onderwijs. De enige manier om de leerlingen te bereiken die we nu verliezen, is radikale personalisatie volgens hem. En in de huidige tijd is dat niet alleen mogelijk maar ook betaalbaar.
Vervolgens toont hij aan dat het pad van ontwrichtende innovatie zich ook in het onderwijs voltrekt. Web 1.0 was niet zo heel erg goed, meer een imitatie van wat we al deden. Met Web 2.0 kwam er een verbetering, aantrekkelijker, interactiever. Met Web 3.0 gaat het nog een grote stap verder.

Om als oude speler niet tenonder te gaan door ontwrichtende innovatie, moet je er zelf instappen. Johnson geeft IBM als voorbeeld. Men moet ruimte creëren voor radikale autonomie, afgescheiden plaatsen waar mensen autonoom nieuwe dingen kunnen doen.

Hij eindigt met: online learning is overmijdelijk en tegen 2018 zal het grootste gedeelte van het leren online gebeuren. Kernwoorden die hij gebruikt: autonomie, verzelfstandiging, differentiatie.

Advertenties

Eén reactie

  1. Altijd een mooi verhaal, alleen spijtig dat er nog velen uitverkoren zijn om dit te horen die het al lang moesten gehoord hebben

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: